Motorówka sanitarna B-01 Samarytanka
17 września 1931 roku nastąpiło wodowanie stalowej motorówki B-01 „SAMARYTANKA” budowanej na zamówienie Urzędu Morskiego w Gdyni. Była to pierwsza jednostka zaprojektowana i zbudowana w Stoczni Gdyńskiej. Motorówka miała pełnić rolę statku sanitarnego i była w dyspozycji lekarza portowego. Zadaniem motorówki było przewozić na ląd chorych ze statków stojących na redzie portu gdyńskiego do szpitala kwarantannowego znajdującego się w dzielnicy Babie Doły. W okresie dwudziestolecia XX-go wieku Gdynia była centrum przemieszczania się emigrantów do Ameryki Północnej.
Dane techniczne Samarytanki:
Długość – 15,0 m
Szerokość – 3,8 m
Wysokość kadłuba – 2,4 m
Zanurzenie – 1,5 m
Nośność – 10,0 ton
Pojemność rejestrowa – 28,0 BRT
Silnik Perkun dwucylindrowy – 65 KM
Oddanie motorówki do eksploatacji odbyło się dopiero dwa lata później. Głównym powodem były problemy z silnikiem. Jak stwierdził kapitał Jan Netzel, który użytkował taki sam silnik na kutrze ‘Tryton”, silniki te nie były przystosowane do pracy w warunkach morskich.
Z zewnątrz ” Samarytanka” prezentowała się okazale ale posiadała wiele wad, które praktycznie uniemożliwiało jej użytkowanie. Kadłub motorówki był źle zaprojektowany tak, że motorówka była powolna, źle zachowywała się na falach i była mało zwrotna. Największym problemem było wykonywanie pracy w celach do których motorówka była zbudowana czyli przewożenia ludzi chorych. Pomieszczenie dla chorych umiejscowione było w rufowej części jednostki. Prowadziło do niego wąskie przejście w pokładzie przez które trudno było transportować chorych na noszach. Poza tym w tym pomieszczeniu nie było prawidłowej wentylacji. Z tego powodu motorówka była rzadko używana do celów sanitarnych.
Po pewnym czasie motorówkę przejął Kapitanat Portu Gdynia i używał ją jako pilotówkę.
W czasie II Wojny Światowej motorówkę wykorzystywali Niemcy i zmienili nazwę na „Steegen”. Służyła głównie do przewożenia robotników na pogłębiarki. Podczas alianckiego nalotu na Gdynię 18 grudnia 1944 motorówka została poważnie uszkodzona.
Po wojnie Urząd Morski przekazał wrak motorówki Morskiemu Urzędowi Zdrowia. Wykonano dokumentację remontową lecz niestety, głównie z powodów finansowych, nie wykonano remontu motorówki. Morski Urząd Zdrowia został zlikwidowany i przez 10 lat „Samarytanka” stała i rdzewiała.
W roku 1961 wizytujący Stocznię Wicemarszałek Benesz podsunął pomysł aby jednostkę wyremontować. Wrak jednostki kupiła spółka przy Klubie Płetwonurków „Nemo” i przenios-ła go na teren Portu Wojennego. Niestety i tym razem nie doszło do odbudowy jednostki.
W roku 1967 redaktor „ Tygodnika Morskiego” Jerzy Miciński, zaapelował o ratowanie „Samarytanki”. Motorówka trafiła do Stoczni im. Komuny Paryskiej i w roku 1971 została odbudowana i postawiona jako pomnik przed budynkiem Zarządu Stoczni.
Niestety czas i pogoda robią swoje i jednostka bez bieżącego nadzoru i konserwacji została poważnie uszkodzona. Kadłub był mocno skorodowany ( brak odpływu wód opadowych), pokrycie drewniane pokładu i nadbudówki spróchniało. W roku 2004 kierownictwo Wydzia-łu K-3, K-k wydziału mgr inż. Sławomir Mierzwiński i z-ca Kierownika Wydziału ds. Technicz-nych mgr inż. Marek Kozłowski podjęli działania w celu wyremontowania „Samarytanki”. Dyrekcja Produkcji zaakceptowała tę ideę ( nie remont) i rozpoczęła się intensywna odbudowa.
26 czerwca 2005 roku mgr inż. Marek Kozłowski, zameldował matce chrzestnej Małgorzacie Ostrowskiej – sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki i Pracy, o gotowości do drugiego chrztu „Samarytanki”. Butelka szampana rozbiła się o kadłub jednostki i „Samarytanka” powędrowała na swoje honorowe miejsce.
Stała tak do 26 października 2021 kiedy została przetransportowana do Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.
Sławomir Mierzwiński, Grudzień 2025
