W dniu 18 lutego 1992 roku w stoczni powstał Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki Morskiej. Przewodniczącym nowo utworzonej organizacji został Jan Gumiński z wydziału K-2, a jego zastępcą Piotr Skierka z wydziału maszynowego. Z czasem, od nazwiska przewodniczącego, związek zaczęto potocznie nazywać „Gumisiami”.
Początki działalności związku były trudne. Zarówno ówczesny zarząd stoczni, jak i NSZZ „Solidarność” podejmowali działania mające na celu uniemożliwienie powstania nowej organizacji związkowej. Spór dotyczył rzekomego przejęcia środków finansowych po wcześniej rozwiązanym związku zawodowym. Sprawa znalazła swój finał w sądzie, gdzie udowodniono, że związek rozpoczął działalność bez jakichkolwiek funduszy. Pozew został oddalony, co umożliwiło dalszą, normalną pracę związkową.
Od początku swojej działalności związek konsekwentnie działał na rzecz pracowników stoczni. Szczególną uwagę poświęcano sprawom socjalnym. W miarę gromadzenia środków finansowych pochodzących ze składek członkowskich wypłacano świadczenia statutowe, m.in. z tytułu:
- urodzenia dziecka,
- śmierci członka związku,
- śmierci najbliższego członka rodziny,
- przejścia na emeryturę lub rentę,
- wyprawki szkolnej dla pierwszoklasisty,
- dofinansowania wypoczynku dzieci.
Związek udzielał również bezzwrotnych zapomóg losowych, sięgających nawet kilkuset złotych. W ramach pomocy doraźnej członkowie mogli korzystać z tzw. chwilówek zwrotnych, które także cieszyły się dużym zainteresowaniem.
Od samego początku istnienia związku pamiętano również o paniach – członkiniach związku. Co roku, 8 marca – w Dniu Kobiet, obdarowywano je drobnymi upominkami.
Związek aktywnie uczestniczył w życiu stoczni. Co roku brał udział w obchodach Dnia Stoczniowca, fundując nagrody rzeczowe losowane podczas festynów pracowniczych.
Vice przewodniczący związku Piotr Skierka (z prawej) wręczył nagrodę pracownikowi stoczni.
Bardzo dobrze układała się współpraca z innymi organizacjami działającymi przy stoczni, m.in. z:
- Klubem Honorowych Dawców Krwi,
- Zarządem PTTK przy stoczni, organizatorem spływów kajakowych „Złote Liście”,
- Jacht Klubem Stal, z którym wspólnie organizowano letnie kolonie żeglarskie dla dzieci pracowników stoczni.
Związek był fundatorem licznych nagród i upominków dla uczestników tych wydarzeń.
Przy związku prężnie działał Klub Emerytów i Rencistów. Jego członkowie korzystali z pomocy i wsparcia związku, a każdego roku organizowane były spotkania noworoczne.
Pamiętano również o wieloletnich pracownikach stoczni – członkach związku, obchodzących jubileusze 30, 35 i więcej lat pracy. Z tej okazji organizowano uroczyste spotkania z udziałem kierownictwa stoczni, podczas których wręczano pamiątkowe upominki.
Spotkanie z długoletnimi pracownikami Stoczni Gdynia- członkami WZZPGM z udziałem Prezesa Zarządu Stoczni Pana Janusza Szanty oraz Dyrektora ds. pracowniczych Pani Urszuli Wrzesień.
Po powodzi w 1997 roku związek udzielił znaczącej pomocy materialnej pracownikom – powodzianom, zrzeszonym w naszym związku ze Stoczni Rzecznej w Kędzierzynie-Koźlu.
Od początku działalności wydawany był biuletyn związkowy „AKWEN”, stanowiący ważne źródło informacji dla członków organizacji.
Biuletyn związkowy „AKWEN”.
Z biegiem lat, mimo różnic światopoglądowych, rozwijała się współpraca pomiędzy związkami zawodowymi działającymi w stoczni. Jej ważnym efektem było opracowanie
i uzgodnienie nowego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy, który następnie został podpisany z pracodawcą i obowiązywał w stoczni.
Działalność związku przypadła na wyjątkowo trudny okres dla polskiego przemysłu stoczniowego. W trosce o miejsca pracy i dalsze funkcjonowanie zakładu przedstawiciele związku uczestniczyli w spotkaniach z władzami państwowymi.
W październiku 2008 roku przedstawiciele związku brali udział w debacie w Parlamencie Europejskim w Strasburgu poświęconej planowi ratunkowemu dla stoczni.
Strasburg 2008r.
(od lewej: Jan Gumiński- przewodniczący Związku WZZPGM Stoczni Gdynia, Piotr Skierka- v-ce przewodniczący związku
WZZPGM Stoczni Gdynia, Jan Guz – przewodniczący OPZZ, Zbigniew Żmijewski- v-ce przewodniczący WZZPGM Stoczni Szczecińskiej Nowa, Krzysztof Grocki – przewodniczący WZZPGM Stoczni Szczecińskiej Nowa )
W październiku 2008 roku grupa naszych związkowców, działając wspólnie z NSZZ „Solidarność” Stoczni Gdynia oraz związkami zawodowymi Stoczni Szczecińskiej Nowa, udała się do Brukseli. Przed siedzibą Komisji Europejskiej wzięła tam udział w manifestacji przeciwko planom likwidacji stoczni w Gdyni i Szczecinie.
Manifestacja w Brukseli przeciwko planom likwidacji stoczni w Gdyni i Szczecinie.
Mimo podejmowanych działań, Stocznia Gdynia została zlikwidowana, a wraz z nią zakończył działalność Wolny Związek Zawodowy Pracowników Gospodarki Morskiej. Pozostała jednak pamięć o ludziach, zaangażowaniu i wspólnej walce o godność pracy oraz przyszłość polskiego przemysłu stoczniowego.
Związek zrzeszony był w Radzie Krajowej WZZPGM, w skład której wchodziły organizacje zakładowe działające w stoczniach produkcyjnych i remontowych, portach oraz
w żegludze śródlądowej. Jednocześnie jako Rada Krajowa WZZPGM, związek był zrzeszony w strukturach Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych z siedzibą w Warszawie.
Dla e-muzeum opracował Jan Gumiński
Przewodniczący WZZPGM Stoczni Gdynia S.A.
Gdynia, marzec 2026 r.
